2. Halley N.J.: Jelito cienkie, jelito grube, trzustka. Gastroenterologia i hepatologia w praktyce klinicznej). Zespół jelita nadwrażliwego. Dieta ubogoresztkowa znajduje zastosowanie: • W ostrym i przewlekłym zapaleniu w ątroby / w zale żno ści od fazy choroby/; • W ostrym i przewlekłym zapaleniu trzustki; • W przewlekłym zapaleniu p ęcherzyka i dróg żółciowych; • W kamicy żółciowej; • W przewlekłym wrzodziej ącym zapaleniu jelita grubego. Kolka wątrobowa (kolka żółciowa) - objawy, leczenie, dieta i postępowanie podczas ataku • Woreczek (pęchrzyk) żółciowy - rola, zapalenie, kamica żółciowa • Ból, niestrawność, wymioty - to może być objaw kamicy żółciowej • Kamica żółciowa - objawy, przyczyny, leczenie, dieta i zapobieganie chorobie • Atakuje pod Ostre zapalenie trzustki (OZT) przebiega gwałtownie – to choroba trzustki, która często pojawia się w wyniku nadmiernego spożycia alkoholu lub jako skutek kamicy żółciowej. Rokowanie przy ostrym zapaleniu trzustki zależy od wielu czynników, takich jak cechy kliniczne, choroby współistniejące, wyniki badań obrazowych, wiek. Przy problemach w funkcjonowaniu woreczka żółciowego (np. w kamicy), zaleca się przyjmowanie mniejszych posiłków, a częściej. Lepszym rozwiązaniem jest spożycie 5-6 posiłków w odstępie 3-4h niż trzech dużych. Ostatni posiłek należy spożyć najpóźniej 3h przed snem. Posiłki spożywaj powoli i w spokoju. Bierz mniejsze kęsy. Vay Tiền Trả Góp Theo Tháng Chỉ Cần Cmnd. W przypadku diety we wspomnianej przypadłości, istotna kwestią jest etap w jakim się znajdujemy. Przy ataku i w czasie wyciszania objawów a także w rekonwalescencji po resekcji pęcherzyka bądź laparoskopowym usunięciu złogów zarówno płatki pełnoziarniste jak i surowe oraz nierozdrobnione warzywa i owoce nie są wskazane. Jednak w czasie remisji dieta powinna być maksymalnie zbliżona do racjonalnego żywienia osoby zdrowej, stąd miejsce i dla produktów bogatobłonnikowych i dla wszystkich dobrze tolerowanych owoców i warzyw. Przy okazji warto byłoby rozważyć, czy sposób dotychczasowego żywienia nie spowodował powstania kamicy. Niestety najpowszechniej występującą przyczyną kamicy pęcherzyka żółciowego są złogi cholesterolowe, powstające w wyniku wadliwego żywienia. Życzę zdrowia! Justyna Siwiela Zalecane produkty: Mleko z niska zaw. Tłuszczu, słaba herbata, herbaty owocowe, ziołowe, soki owocowo-warzywne, napoje mleczno-warzywne, wody niegazowane, jogurt niskotłuszczowy Pszenne- jasne i czerstwe, pieczywo półcukiernicze, biszkopt na białkach, sucharki Chudy twaróg, chuda szynka, polędwica z drobiu, mięso gotowane, ścięte białko jaja, dżemy bez pestek, marmolada, miód Rosół jarski, jarzynowe, ziemniaczana, przetarte owocowe, krupnik, podprawiane zawiesiną z mąki i mleka, mleczne, Sosy łagodne: warzywne, owocowe, mleczne na mleku odtłuszczonym Bułka, grzanki, kasza manna, jęczmienna, ryż, lane ciasto na białkach, makaron nitki niskojajeczny, Budynie z kasz ( jęczmiennej, manny, kukurydzianej) i warzyw, makaron nitki z dodatkami, risotto, leniwe pierogi na białkach, Młode, soczyste: dynia, kabaczki, patison, seler, kukurydza,: gotowane, przetarte lub rozdrobnione, surowe soki- rozcieńczone Gotowane, puree z mlekiem Dojrzałe, soczyste: jagodowe i winogrona bez pestek (przeciery), cytrusowe, brzoskwinie, morele, banany, jabłka pieczone, gotowane bez skórki, Soki owocowe Kisiele, budynie, galaretki owocowe, kompoty przetarte, przeciery owocowe Łagodne: sok z cytryny, zielona pietruszka, koperek, rzeżucha, melisa, cynamon, majeranek, wanilia Zalecane w umiarkowanych ilościach, okres stabilizacji (brak objawów): Zalecane w umiarkowanych ilościach Mleko z zawartością tłuszczu 2%, maślanka Pieczywo drożdżowe cukiernicze Masło, margaryny miękkie, parówki cielęce, chude wędliny Chudy rosół z cielęciny Groszek ptysiowy bez żółtek, ziemniaki Chuda cielęcina, młoda wołowina, królik, indyk, kurczaki, dorsz, pstrąg, flądra, szczupak, plastuga, lin, okoń; Gotowane, potrawki, pulpety, budynie Zapiekanki z drobnych kasz i mięsa Oleje: słonecznikowy, sojowy, rzepakowy- bezerukowy, oliwa z oliwek, margaryny, masło marchew, buraki, pomidory bez skórki, zielone liściaste, sałata Gotowane w całości, pieczone w całości Kiwi, melon, wiśnie, śliwki Ciastka z małą ilością tłuszczu i jaj Papryka słodka, estragon, bazylia, tymianek, kminek usunięcia woreczka żółciowego jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych. Przeprowadzany laparoskopowo czy klasycznie, nadal wiąże się z koniecznością zachowania odpowiedniej diety przez pewien czas po operacji. Stanowi ona jeden z kluczowych czynników szybkiego i pozbawionego powikłań powrotu do pełni zdrowia. Z tego artykułu dowiesz się co nieco o pęcherzyku żółciowym (jego roli w trawieniu tłuszczów oraz powodach do usunięcia), a także poznasz podstawowe zasady diety po cholecystektomii, które produkty można jeść, a jakie wykluczyć. Samodzielne układanie diety ułatwi przedstawiony na końcu artykułu jednodniowy jadłospis. Jaką rolę pełni woreczek żółciowy? Woreczek żółciowy to potoczna nazwa pęcherzyka żółciowego. Do jego zadań należy magazynowanie i zagęszczanie żółci, która jest wytwarzana przez komórki wątroby. Pełni ona ważną rolę w trakcie trawienia tłuszczów w przewodzie pokarmowym. Wydzielana do dwunastnicy aktywuje enzymy trzustkowe uczestniczące w trawieniu pokarmu, a także rozpuszcza i emulguje duże cząsteczki tłuszczów na mniejsze, co ułatwia późniejsze ich wchłanianie. Ilość wydzielanej żółci zależy od tego jak dużo tłuszczu spożyjemy. Im jest go więcej w naszej diecie, tym intensywniejsze będzie wytwarzanie żółci [3, 4]. Przyczyny usunięcia woreczka żółciowego Najczęstszą przyczyną usunięcia woreczka żółciowego jest kamica pęcherzyka żółciowego. Charakteryzuje ją powstawanie złogów o różnych kształtach i wielkościach, w wyniku wystąpienia nieprawidłowego składu żółci. Podziału kamieni żółciowych można dokonać na podstawie ich budowy chemicznej i tak wyróżnia się: kamienie cholesterolowe, kamienie barwnikowe lub kamienie o strukturze mieszanej. Co ciekawe, wśród złogów barwnikowych wyróżnia się np. kamienie brązowe i czarne, gdzie złogi brązowe są charakterystyczne dla mieszkańców Azji, natomiast kamienie czarne występują najczęściej u osób dotkniętych chorobami hemolitycznymi lub marskością wątroby [2, 5]. Kamica żółciowa najczęściej przebiega bezobjawowo. W populacji zachodniej dotyka ona ok. 15-20% ludzi i występuje 3-4 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Zazwyczaj stwierdza się ją u osób po 40 roku życia, a częstość jej wystąpienia zwiększa się z wiekiem. Wśród chorych powyżej 65 lat dotyka co 2-3 osoby [5]. Charakterystycznym objawem kamicy woreczka żółciowego jest kolka żółciowa, znana również pod nazwą kolki wątrobowej. Wówczas pojawia się bardzo silny i stały ból w środkowym nadbrzuszu a także w okolicy za mostkiem oraz poniżej prawego łuku żebrowego, dość często promieniujący w kierunku pleców i prawego barku. Oprócz kolki żółciowej może pojawić się także wzdęcie brzucha, nudności i wymioty. Występowanie bólu ma miejsce najczęściej po spożyciu określonych posiłków, może być również wywołany wysiłkiem fizycznym lub silnym stresem [1, 5]. © pattarawit / 123RF Wystąpienie objawów wiąże się z koniecznością usunięcia pęcherzyka żółciowego. Zabieg ten nosi nazwę cholecystektomii. To jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów chirurgicznych na świecie. Istnieją dwie metody, za pomocą których dochodzi do usunięcia woreczka. Pierwszy z nich to laparoskopia, natomiast drugim jest metoda otwarta (klasyczna) [5]. Co zwiększa ryzyko wystąpienia kamicy żółciowej? Tabela 1. Czynniki ryzyka wystąpienia kamicy żółciowej. Źródło: [6] Jak wspomniano, miejsce pochodzenia ogrywa znaczną rolę w występowaniu kamicy żółciowej. Najczęściej jest stwierdzana w krajach rozwiniętych zachodniego świata. Częściej występuje u kobiet i wzrasta wraz z wiekiem. Historia rodziny i czynniki genetyczne zwiększają częstotliwość jej występowania prawie 5-krotnie [6]. Do czynników, na które mamy wpływ należy otyłość. Kamica żółciowa dotyczy zwłaszcza otyłości brzusznej i występuje u co najmniej 25% osób z chorobliwą otyłością. Zarówno zespół metaboliczny jak cukrzyca i dyslipidemia bezpośrednio łączą się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju kamieni. Szybka utrata masy ciała może spowodować powstawanie złogów, które najczęściej nie wywołają objawów choroby. Dieta bogata w cukier, słodycze, miód i zbyt małą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych będzie skutkowała spadkiem ilości lecytyny w żółci, a więc tym samym gorszym rozpuszczaniem cholesterolu w żółci. Zbyt niska ilość błonnika pokarmowego zaburzy sprawne obkurczanie się woreczka żółciowego. W zaawansowanej marskości wątroby ryzyko wystąpienia choroby to 25-30% [1, 6]. Dlaczego należy stosować dietę po wycięciu woreczka żółciowego? Brak woreczka żółciowego utrudnia trawienie tłuszczów. Usunięcie magazynu żółci uniemożliwia szybkie dostarczenie odpowiedniej objętości żółci do dwunastnicy w momencie spożycia większej ilości tłuszczów. W związku z tym, zanim organizm przyzwyczai się do spływania żółci przewodami żółciowymi bezpośrednio z wątroby do dwunastnicy, należy utrzymywać właściwą dietę. Poza tym samo usunięcie woreczka nie cofnie innych zmian zachodzących podczas trwania kamicy takich jak: uszkodzenie wątroby, zmiany w trzustce czy zaburzenia ruchowe dróg żółciowych. Odpowiednia dieta pozwoli jednak na przystosowanie się organizmu do zaistniałej, nowej sytuacji i zmniejszenie komplikacji oraz niepożądanych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Przestrzeganie diety jest wskazane przez okres kilkunastu tygodni a w niektórych przypadkach nawet do końca życia [3, 5]. Główne założenia diety Po wycięciu woreczka żółciowego i pooperacyjnej płynnej diecie należy zacząć włączać dietę łatwostrawną niskotłuszczową oraz ograniczyć produkty bogate w błonnik. Ilość tłuszczu w diecie powinna wynosić 30-50 g/dobę. Należy wykluczyć produkty powodujące nasilenie dolegliwości. Zaleca się spożywanie 5-6 posiłków dziennie [1, 5]. Co można jeść? Potrawy gotowanie, gotowanie na parze lub duszone bez dodatku tłuszczu,posiłki o odpowiedniej temperaturze – nie za zimne ani za ciepłe,mleko i przetwory mleczne niskotłuszczowe – mleko, jogurt 1,5-0,5% tłuszczu, chudy twaróg,pieczywo – chleb pszenny, bułki pszenne,warzywa bogate w betakaroten – marchew, natka pietruszki,inne warzywa (gotowane i rozdrobnione) – ziemniaki gotowane lub puree, dynia, cukinia, pietruszka, seler, pomidory bez skórki,owoce – jagodowe, winogrona bez pestek (w postaci przecierów), banany, brzoskwinie, morele, cytrusowe, jabłka pieczone, gotowane,mięsa – drobiowe, indyk, gotowane, chuda szynka, chuda cielęcina, pulpety,ryby – dorsz, sola, mintaj, morszczuk, sandacz,zupy – rosół jarski, jarzynowe, ziemniaczane, krupnik, mleczne, przetarte owocowe,białko jaja,kasza manna, jęczmienna, ryż, makaron nitki,kisiele, budynie, galaretki owocowe,łagodne przyprawy – sok z cytryny, natka pietruszki, koperek, majeranek, cynamon, melisa, rzeżucha, wanilia,napoje – słaba herbata, słaba kawa, herbata owocowa, ziołowa , soki owocowo-warzywne, napoje mleczno-owocowe, mleczno-warzywne, wody niegazowane [1, 5]. © Marilyn Barbone / 123RF Jakie produkty należy wykluczyć? produkty smażone, pieczone z dodatkiem tłuszczu,produkty bogate w tłuszcz – smalec, słonina, boczek, margaryny twarde, tłuste mięsa (wieprzowina, flaki, wątroba, baranina), tłuste ryby (łosoś, śledzie, sardynki), orzechy,oleje w ograniczonych ilościach – słonecznikowy, rzepakowy (bezerukowy), oliwa z oliwek, masło,produkty zawierające znaczną ilość błonnika nierozpuszczalnego, np. produkty gruboziarniste, pieczywo razowe, otręby pszenne, surowe warzywa,warzywa wzdymające – rośliny strączkowe, kapusta, pory, cebula, czosnek, pory,warzywa – ogórki, rzodkiewka, rzepa, kalarepa, fasola szparagowa, groszek zielony,owoce – gruszki, daktyle, czereśnie,przyprawy – pieprz, papryka ostra, chili, curry, ziele angielskie, liść laurowy, gorczyca, gałka muszkatołowa, musztarda, ocet,produkty zawierającego kwas szczawiowy, np. szpinak, szczaw, rabarbar,produkty typu fast food – pizza, frytki, chipsy,desery – torty, tłuste ciasta, czekolada, batony, lody,potrawy tłuste, ostre, pikantne, marynaty i konserwy, potrawy wędzone,żółtko jaja [1, 3, 5]. Jak długo stosować dietę? W zależności od stanu zdrowia dietę stosuje się przez okres kilku do kilkunastu tygodni, a w niektórych przypadkach do końca życia. Gdy stan jest dobry, po czasowym stosowaniu diety jadłospis rozszerza się, zazwyczaj zachowując produkty niskotłuszczowe lub jedynie zasady zdrowego żywienia [3, 5]. Przykładowy jadłospis Źródło: Opracowanie własne na podstawie [1, 5]. Bibliografia [1] Ciborowska, H. i Rudnicka, A. (2014). Dietetyka. Żywienie Zdrowego i chorego człowieka (wyd. IV). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.[2] Czerwaty, M., & Głuszek, S. (2006). Inflammatory reaction assessement in patients after laparoscopic cholecystectomy. Videosurgery and Other Miniinvasive Techniques, 1(1), 23-32.[3] Dieta po usunięciu pęcherzyka. Pobrano z Krauss, H., Gibas-Dorna, M. i Korek, E. (2019). Fizjologia układu pokarmowego. Hormonalna kontrola pobierania pokarmu. W: M. Grzymisławski (red.), Dietetyka kliniczna (wyd. 1, s. 1-38). Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.[5] Minasiewicz, R., Urban, J., Szałkowski, Z. i Kukowska, D. (2016). Ocena jakości życia pacjentów po usunięciu pęcherzyka żółciowego metodą klasyczną lub laparoskopową. Zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Agrobiznesu w Łomży, 64, 47-71.[6] Stinton, L. M., & Shaffer, E. A. (2012). Epidemiology of gallbladder disease: cholelithiasis and cancer. Gut and liver, 6(2), 172–187. Kamica pęcherzyka żółciowego i dróg żołciowych. Choroba cywilizacyjna i błędy żywieniowe. Kamica żółciowa należy do zaskakująco powszechnych chorób. Pamiętam, iż będąc na praktykach szpitalnych na oddziale chirurgicznym, zadziwił mnie ogrom ludzi leżących i czekających na cholecystektomię (wycięcie pęcherzyka żółciowego), a głównie były to osoby młode. Nie wspomnę już o tym, że zbyt późne leczenie i brak rozsądnej diety prowadziły do licznych powikłań: dodatkowe operacje, sepsa, śpiączka, … co niestety było mi dane obserwować. Na przestrzeni ostatnich lat kamica pęcherzyka żółciowego jest coraz częściej rozpoznawana u dzieci. Mało osób wie, że w dużej liczbie przypadków można byłoby uniknąć tej choroby dzięki odpowiedniej diecie. Przeprowadzając wywiady po operacjach, edukując w sprawie żywienia ludzie kompletnie nie zdawali sobie sprawy z tego jak wielkie znaczenie dla ich zdrowia ma żywienie. Do tego stopnia, że dzień po wycięciu pęcherzyka żółciowego schodzili do szpitalnej restauracji po ... frytki, a rodzina przychodziła z pączkami, czy innymi ciężkostrawnymi, bogatotłuszczowymi ''pocieszycielami''. Kamienie żółciowe najczęściej diagnozowane są przypadkowo, ponieważ mogą nie dawać nam objawów. Oczywiście w przypadkach ostrego ataku, tzw. ‘’kolka wątrobowa’’ usunięcie pęcherzyka żółciowego może okazać się koniecznością ratującą życie. Kamica żółciowa w około 15% przypadków prowadzi do powikłań (cholestaza, marskość żółciowa wątroby, zapalenie trzustki, nowotwór pęcherzyka żółciowego, nowotwór dróg żółciowych). Dlatego niestosowna dieta i bagatelizowanie problemu niestety będzie tylko pogarszać sytuację z wiekiem. Uwaga! Podczas zaostrzenia choroby odczuwana jest kolka wątrobowa, silny, umiejscowiony w nadbrzuszu ból, mogą pojawić się nudności, wymioty. Jeżeli u osób z kamicą występuje ból kolkowy wspólnie z: dreszczami, gorączką, zaburzeniami świadomości, spadkiem ciśnienia, może wskazywać to na sepsę. Konieczna jest wtedy natychmiastowa pomoc lekarska. Niestety wycięcie pęcherzyka żółciowego nie zawsze będzie oznaczało koniec problemów. Mogą powstawać nowe kamienie np. w przewodach żółciowych wątroby. Dodatkowo częściej pojawiają się nietolerancje pokarmowe, biegunki, wzdęcia. Kamicy żółciowej sprzyja płeć żeńska. Prawdopodobnie dlatego, że u kobiet wydziela się większa ilość cholesterolu do żółci, ale również ciąża i doustna terapia antykoncepcyjna, terapia estrogenami mają na to duży wpływ poprzez zwiększenie wydzielania cholesterolu do żółci oraz zmniejszenie syntezy kwasów żółciowych. Upośledzona zostaje motoryka pęcherzyka żółciowego, żółć zaczyna zalegać i tworzą się złogi, które z czasem mogą się powiększać. U osób otyłych (głównie z otyłością brzuszną), z cukrzycą, u kobiet w ciąży, ale i u osób, u których następuje gwałtowny spadek masy ciała (często efekt szybkiego odchudzania) jest znacznie większe ryzyko występowania kamieni żółciowych. Po co nam żółć i kwasy żółciowe? Żółć odgrywa podstawową rolę w procesie trawienia i wchłaniania tłuszczów oraz ważnych dla nas witamin (A,E,D,K). Kwasy żółciowe natomiast rozpuszczają cholesterol w żółci. Kiedy mamy mało kwasów żółciowych, zaczynają tworzyć się złogi. Niewłaściwa dieta. Istnieje zależność między dietą, a chorobą. Omawiana choroba najczęściej dotyka kraje wysokorozwinięte. Spożywamy pokarmy w nadmiernej ilości, przetworzone, bez błonnika, nadużywamy produktów słodkich, tłustych (głównie pochodzenia zwierzęcego, fast foody), do tego brak ruchu, siedzący tryb życia, zażywanie ogromnej ilości suplementów, lekarstw, stres. Cukry proste mają ogromny wpływ na rozwój choroby, ponieważ zmniejszają stężenie lecytyny w żółci, która chroni nas przed kamieniami. Zawsze namawiam w większości przypadków do diety bogatej w błonnik; jeśli nie ma go w diecie zawartość jelita przesuwa się wolniej, jest większy kontakt bakterii z pokarmem, co też sprzyjać będzie tworzeniu się złogów i częstszych infekcji układu pokarmowego, a ponadto brak błonnika upośledza obkurczanie pęcherzyka żółciowego. Z rozwojem choroby może wystąpić nietolerancja pokarmów tłustych, ponieważ żółć potrzebna do trawienia tłuszczów nie dociera do dwunastnicy. Niestety, w obecnych czasach nasze posiłki są nieregularne. Posiłek jest właśnie tym bodźcem, aby pęcherzyk żółciowy mógł sprawnie się obkurczać. Często u osób, które skarżą się na bóle sygnalizujące kamicę, już po samym uregulowaniu pory posiłków ataki występują rzadziej. Prawidłowa dieta u osób z kamicą i po wycięciu pęcherzyka żółciowego. Zaleca się 4-5 posiłków dziennie (lepiej częściej, ale w małych ilościach) Pokarmy powinny być bogate w błonnik. Należy więc jeść więcej warzyw i owoców, surówek, otrębów i zarodków pszennych. Pokarmy powinny być świeże, aby uniknąć infekcji pokarmowych. Ograniczyć jaja, głównie chodzi o żółto jaj, które może spowodować silne skurcze pęcherzyka żółciowego. Wybierać pełnoziarniste produkty zbożowe (razowe pieczywo, grube kasze, brązowy ryż), ale w okresie zaostrzenia choroby wykluczamy te produkty. Unikać bogatotłuszczowych posiłków wieczornych. Wprowadzić do diety więcej tłuszczów roślinnych: oliwa z oliwek, olej lniany, rzepakowy. Ograniczamy zaś tłuszcze zwierzęce. Tłuszcz spożywać najlepiej w postaci surowej, na zimno. Unikać spożywania pokarmów nieświeżych, odgrzewanych, wielokrotnie zamrażanych i rozmrażanych. Z nabiału: mleko chude, sery białe chude, jogurty, kefiry. Z mięs wybierać mięsa białe. Unikać spożywania silnie przetworzonych produktów mięsnych (wędlin, kiełbasy, wędzonego mięsa i ryb). Nie spożywać cukrów prostych, gdyż te prowadzą do tworzenia się złogów w przewodzie pokarmowym Potrawy powinny być gotowane, najlepiej na parze, ewentualnie pieczone. Po operacji przez dłuższy czas całkowicie należy zrezygnować ze smażenia. Ograniczyć kawę (zwłaszcza picie kawy na czczo), ponieważ może pobudzać pęcherzyk żółciowy do skurczów, powodując atak kolki. Pić zieloną herbatę ponieważ ta wpływa korzystnie na metabolizm tłuszczu i cukru. Z przypraw stosować te łagodne: pietruszka, koperek, kminek, majeranek, cynamon, pieprz ziołowy Kiedy dochodzi do ataku kolki wątrobowej, należy stosować dietę łatwostrawną, niskotłuszczową, z ograniczeniem błonnika. Wskazane wtedy są np. pieczone jabłka, banany, przeciery z owoców (najlepiej jagodowych) bez pestek i skórki, gotowana marchewka, czy dynia. Ograniczyć produkty wzdymające: nasiona roślin strączkowych, por, cebula, kalafior, kapusta. Dbać o nawodnienie organizmu. Pamiętać o regularnej aktywności fizycznej, która pozytywnie wpływać będzie na pracę pęcherzyka żółciowego. Czy post wchodzi w grę? Nie mogą pościć osoby z zaawansowaną kamicą. Prowadzi to do częstszych ataków. Pęcherzyk żółciowy bez stymulacji pokarmem nie otrzyma odpowiedniej ilości kwasów żółciowych, które zapobiegają tworzeniu i powiększaniu się kamieni. Ponadto, żółć zalegać będzie w pęcherzyku, co również będzie powadziło do tworzenia się złogów. Pamiętajmy, to my w większości przypadków mamy wpływ na to jak się odżywiamy, jaki tryb życia prowadzimy i jakie choroby na siebie sprowadzamy. Niestety jedna choroba pociąga za sobą drugą i trzecią i kolejną. Bibliografia: Kamica żółciowa, Mirosław Jarosz, Jan Dzieniszewski, Wydawnictwo Lekarskie PZWL , 2015 Kamica żółciowa, Artykuł Naukowy, Gazeta farmaceutyczna 3/2008, dr n. med. Łukasz Szczygieł Charakterystyka kliniczna dzieci z kamicą pęcherzyka żółciowego – badanie dwuośrodkowe, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVII, nr 3, 2014, Żywność twój cudowny lek, Jean Carper, Vesper, 2008 Pęcherzyk żółciowy pełni w naszym organizmie funkcję magazynu, który przechowuje żółć. Sygnałem do jej wydzielania jest spożycie pokarmu. Chwilę potem następują skurcze pęcherzyka i żółć płynie do dwunastnicy. Przeszkodą w jej odpływie są kamienie. W zdecydowanej większości to mikrokryształki cholesterolu. Zaledwie 10% utworzonych zostaje z barwnika żółciowego, bilirubiny oraz soli wapnia. Kamica żółciowa dotyczy około 15% Polaków. Choroba występuje trzy razy częściej u kobiet, szczególnie otyłych, które przekroczyły czterdziesty rok życia. Proces tworzenia się kamicy żółciowej jest długotrwały i bardzo często nie daje żadnych dolegliwości (u 80% pacjentów). Jednak gdy kamień przemieści się do przewodu pęcherzykowego i rozciąga jego ściany, następuje atak kolki żółciowej, który potrafi trwać nawet 6 godzin. Towarzyszy mu silny, rozpierający ból pod prawym łukiem żebrowym, promieniujący do pleców lub łopatki. Występują wzdęcia, nudności, wymioty, początkowo treścią pokarmową, potem żółcią. Wiele czynników zamienia żółć w kamień. Jednym z nich są złe nawyki dieta przy kamicy żółciowej powinna ograniczać nadmierne skurcze pęcherzyka, występujące po tłustych i ciężkostrawnych posiłkach. Po prostu tłuste pokarmy zwiększają wydzielanie hormonu cholecystokininy, który powoduje skurcze woreczka. Szczególnie źle wchłaniany i trawiony jest tłuszcz zwierzęcy, zawierający nasycone kwasy tłuszczowe. "Wątrobiarze" powinni więc wykluczyć ze swego jadłospisu: smalec, słoninę, boczek, tłuste mięso i wędliny (np. pasztety, parówki), skórkę z drobiu, tłuste mleko, tłuste sery. Szczególnie niebezpieczny jest tłuszcz smażony, który pod wpływem tlenu, pary wodnej oraz wysokiej temperatury zmienia się w bardzo toksyczne dla organizmu związki. Dla osób z kamicą żółciową najzdrowszy jest tłuszcz jadany na surowo, np. oliwa z oliwek, oleje roślinne używane do surówek lub świeże masło, którym smarujemy pieczywo. Ten rodzaj tłuszczu nie wysyca nadmiernie żółci cholesterolem. A więc nie przyczynia się do tworzenia kamieni (nie znaczy to jednak, że możemy spożywać go bez ograniczeń). Norma dzienna nie powinna przekraczać 50 g (z uwzględnieniem tego zawartego w gotowych produktach). Chorzy powinni także unikać tzw. bomb cholesterolowych, do których należą żółtka jajek kurzych oraz podroby. Nadmiar tkanki tłuszczowej prowadzi także do nadprodukcji cholesterolu, który jest wydzielany do żółci, gdzie może się krystalizować. Badania przeprowadzone w Harvardzie dowiodły, że kobiety otyłe (z dużą nadwagą) są 6 razy bardziej podatne na kamicę żółciową niż te z prawidłową wagą ciała. Już 4-5 kg nadwagi podwajało ryzyko choroby. Zwiększał je też ogromnie wysoki poziom trójglicerydów, a także niski dobrego cholesterolu (HDL). Energia z białka W diecie ograniczającej powstawanie kamieni żółciowych źródłem energii powinny być produkty białkowe podawane przy każdym posiłku. Możemy w ciągu doby zjadać białko w ilości 1 g na 1 kg masy ciała, czyli przeciętnie 60-80 g. Przy stanie zapalnym wątroby lekarze zalecają zwiększenie jego spożycia nawet do 90-100 g. Dieta uboga w białko stosowana przez dłuższy czas przyspiesza stłuszczanie wątroby. Głównym źródłem tego o wysokiej wartości biologicznej są chude mleko i sery twarogowe. A także chude mięso (cielęcina, kurczak, indyk), chude ryby, które powinny być gotowane lub pieczone w folii, na ruszcie albo duszone bez tłuszczu. Ostatnie badania w Harvardzie, przeprowadzone z udziałem 80 000 kobiet (średni wiek, prawidłowy ciężar ciała) wykazały, że szczególnie rzadko zapadały na kamicę żółciową te, które jadły dużo: orzechów, soczewicy, grochu oraz fasoli. Naukowcy przypuszczają, że chodzi tu o białka zawarte w tych roślinach. U zwierząt karmionych białkiem sojowym stwierdza się mniejszą zawartość cholesterolu w żółci. Podobne zjawisko może występować również u ludzi. Uzupełniając zapotrzebowanie na energię, chorzy powinni zjadać 300-400 g węglowodanów (jasne pieczywo pszenne, drobne kasze, ryż, makaron). Najłatwiej przyswajalnym i najzdrowszym dla nich "słodzikiem" jest miód. Tego produktu, szczególnie dobrze tolerowanego przez wątrobę, mogą spożywać nawet 30-50 g dziennie. Nadaje się on do słodzenia herbaty oraz jako dodatek do chleba, twarogu, owoców. W diecie chorego powinno znaleźć się dużo warzyw i owoców (najlepiej gotowanych w wodzie). W postaci surowej można jadać drobno startą marchew, sałatę, pomidory. Świeże owoce też jeść w ilościach umiarkowanych. Korzystniejsze są soki, przeciery, kompoty. Pamiętaj o śniadaniu Długotrwałe pozostawanie bez posiłku, a także rezygnacja ze śniadania, może sprzyjać powstawaniu kamicy żółciowej - twierdzą naukowcy z Amerykańskiego Instytutu Żywienia w Filadelfii. Obserwowali oni 4730 kobiet przez dziesięć lat. U tych, które nic jadły śniadania, a często także kolacji (pościły więc przez około 14 godzin), kamienie żółciowe pojawiały się 5-6-krotnie częściej. Dłuższy post bez stymulacji pokarmem, powoduje, że pęcherzyk żółciowy nie otrzymuje wystarczającej porcji kwasów żółciowych, zapobiegających tworzeniu się kłopotliwych kamieni. Najlepiej zjadać 5-6 niewielkich posiłków. Potrawy muszą być ciepłe, sporządzane ze świeżych produktów, spożywanych bezpośrednio po przygotowaniu. Zupy oraz sosy należy gotować tylko z wywarów warzywnych, bez ostrych przypraw, zagęszczać zawiesiną z mąki i chudego mleka. Z jadłospisu powinny zniknąć: prawdziwa kawa, mocna herbata, prawdziwe kakao, a także alkohol. Systematyczne picie alkoholu w ilości przekraczającej 80 gramów na dobę zawsze wywołuje uszkodzenie komórek wątroby. Ciągły rausz nie wychodzi temu delikatnemu narządowi na dobre. Jednym ze skutków jest niewydolność wątroby i zwiększona podatność na odkładanie się złogów, czyli kamieni żółciowych. fot. Adobe Stock, lilechka75 Dieta po usunięciu woreczka żółciowego, czyli cholecystektomii, to wiele ograniczeń. Jadłospis łączy zasady diety lekkostrawnej i diety niskotłuszczowej. Dietę trzeba stosować do ok. 4 tygodni po zabiegu. Nie można jeść tłustych pokarmów, trzeba ograniczać błonnik pokarmowy, a alkohol jest w diecie po usunięciu pęcherzyka żółciowego surowo zakazany. Spis treści: Co się zmienia po usunięciu woreczka żółciowego? Dieta po usunięciu woreczka żółciowego - etapy Produkty zalecane i zakazane po usunięciu woreczka żółciowego Jadłospis po usunięciu woreczka żółciowego Zasady diety po usunięciu woreczka żółciowego Ile trwa dieta po usunięciu woreczka żółciowego? Życie po usunięciu woreczka żółciowego Co się zmienia po usunięciu woreczka żółciowego? Pęcherzyk żółciowy to narząd gromadzący żółć wydzielaną przez wątrobę. Żółć składa się z: cholesterolu, fosfolipidów, kwasów żółciowych. Żółć jest niezbędna do prawidłowego trawienia i wchłaniania tłuszczu, ale też witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Po usunięciu pęcherzyka żółciowego żółć dalej jest wydzielana przez wątrobę, ale brakuje na nią zbiornika, mechanizmu kontroli. Najważniejszą zmianą po usunięciu pęcherzyka żółciowego jest więc zaburzenie procesu trawienia tłuszczu. Dieta po usunięciu woreczka żółciowego - etapy Dietę po usunięciu pęcherzyka żółciowego można podzielić na 2 etapy. Etap 1. trwa 3-4 tygodnie i obwiązuje w nim bardzo ścisła dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu. Organizm przyzwyczaja się w tym czasie do nowego funkcjonowania, bez zbiornika na żółć, jakim był pęcherzyk żółciowy. Etap 2. diety po usunięciu pęcherzyka żółciowego to stopniowe przechodzenie na zdrową dietę. Nie oznacza to, że możesz wrócić do starych nawyków żywieniowych. Najczęstszym powodem wycięcia pęcherzyka żółciowego jest kamica żółciowa, która powstaje między innymi na skutek nieprawidłowej diety. Etap 2. jest więc równie ważny co etap 1. diety. Stopniowo włącza się do jadłospisu zdrowe tłuszcze, owoce, warzywa i pełniejsze ziarna. Dieta na całe życie po usunięciu pęcherzyka żółciowego jest mocno indywidualna. Tolerowane produkty mogą być bardzo różne i na tej podstawie powinno się ustalać listę produktów polecanych i zakazanych. Produkty zalecane i zakazane po usunięciu woreczka żółciowego Lista produktów zakazanych i zalecanych odnosi się do etapu 1. diety, bezpośrednio po usunięciu woreczka żółciowego. Unikaj całkowicie produktów zakazanych, buduj jadłospis, opierając się na produktach z kolumny polecanych. Grupa produktów Zalecane Zakazane, niepolecane Mleko, jaja i nabiał Odtłuszczone mleko, maślanka, niskotłuszczowy jogurt, chudy twaróg, kefir Większość serów, serki fromage, sery topione, żółtka jaj Produkty zbożowe Mąka pszenna, mąka ziemniaczana, budyń, biały ryż, płatki owsiane, kaszka kukurydziana, płatki żytnie i jaglane, drobne kasze Pełnoziarniste produkty zbożowe Mięso Chude mięsa: drób, wieprzowina, cielęcina, chuda wołowina, mięso królika, sarnina, dziczyzna Tłustsze mięsa, gęsina, mięsa peklowane, panierowane, smażone, pieczone w tłuszczu, podroby, mięsa mocno przypieczone Wędliny i przetwory mięsne Bardzo chuda szynka np. drobiowa, indycza, chuda pieczeń na zimno Wszystkie solone i peklowane wędliny, salami, pasztety, parówki, kaszanka, kabanosy Ryby i owoce morza Jasne, niskotłuszczowe ryby: dorsz, flądra, morszczuk, mintaj, sandacz Tłuste ryby: śledzie, karp, łosoś, tuńczyk w oleju, sardynki, makrela, trubot Tłuszcz Ograniczenie zgodnie z zaleceniami lekarza. Polecane w niewielkich ilościach: masło, olej kokosowy, olej MCT Wszystkie tłuszcze Warzywa Gotowane, duszone, bez skórki, młode. Młoda marchewka, kalarepa, szparagi, buraki, seler, pomidory, ogórki, zielenina, brokuły i inne Piklowane, marynowane, wysokobłonnikowe, cebula, kapusta, warzywa strączkowe Owoce Owoce bez skórki, podduszone lub podgotowane: banany, jabłka, morele, brzoskwinie, przeciery, soki owocowe Awokado, suszone owoce, orzechy, śliwki, czereśnie, agrest, gruszki, niedojrzałe owoce Zupy Chude kremy z warzyw, zupy zabielane jogurtem lub mlekiem Tłuste zupy, wywary z kości Cukier i słodycze Biszkopty, ciasto drożdżowe, lekkie galaretki, budyń bez tłuszczu, kisiel Wszystkie słodycze, torty, ciasta, kremy, czekolada, ciasto francuskie, chałwa, ciasto kruche, pączki Napoje Herbata, soki owocowe i warzywne, kawa zbożowa z mlekiem, woda mineralna Mocna kawa, alkohol, napoje gazowane Dodatki i zioła Naturalne zioła Ocet, pieprz, musztarda, papryka ostra Źródło: opracowanie na podstawie M. Jarosz; Dietetyka – żywienie człowieka chorego i zdrowego.; PZWL; 2017 fot. Adobe Stock, Bart Jadłospis po usunięciu woreczka żółciowego W 1. etapie po usunięciu woreczka żółciowego musisz stosować naprawdę ścisłą dietę. Nie rób żadnych odstępstw, bo możesz przypłacić to zdrowiem. Możesz skorzystać z poniższego jadłospisu na tydzień. Dzień 1. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: kasza manna na chudym mleku z przecierem brzoskwiniowym II śniadanie: kanapka z chleba pszennego z chudą wędliną i liściem sałaty Obiad: dorsz z duszoną marchewką i ryżem Kolacja: zupa krupnik na indyku z kaszą kuskus Dzień 2. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: kasza kuskus na chudym mleku z bananem II śniadanie: koktajl z kefiru i przetartych truskawek Obiad: dorsz z dnia poprzedniego Kolacja: zupa krupnik z dnia poprzedniego Dzień 3. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: omlet z białek z dżemem porzeczkowym II śniadanie: lekki budyń z musem morelowym Obiad: pierś z kurczaka duszona w lekkim sosie koperkowym + ziemniaki Kolacja: lekka brokułowa zupa krem + kromka pszennego chleba Dzień 4. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: kanapki z pieczywa pszennego z pastą z pieczonej papryki bez skórek z szynką z indyka II śniadanie: domowy kisiel truskawkowy Obiad: duszona pierś z kurczaka z dnia poprzedniego Kolacja: zupa brokułowa z dnia poprzedniego Dzień 5. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: białkowy omlet ze szczypiorkiem i piersią indyka II śniadanie: pieczone jabłka z jogurtem Obiad: gotowane ziemniaki z lekkim gzikiem z twarogu Kolacja: makaron nitki z lekkim sosem pomidorowym z gotowaną kalarepą Dzień 6. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: gotowany ryż z jabłkiem i cynamonem II śniadanie: ciasto drożdżowe + kawa zbożowa Obiad: cielęcina gotowana na parze z brokułem i kaszą jaglaną Kolacja: zupa marchewkowa z makaronem Dzień 7. diety po usunięciu woreczka żółciowego Śniadanie: serek wiejski z dżemem i pszennym pieczywem II śniadanie: biszkopty + banan Obiad: cielęcina gotowana na parze z brokułem i kaszą jaglaną Kolacja: zupa marchewkowa z makaronem Zasady diety po usunięciu woreczka żółciowego Przez pierwsze tygodnie po operacji wycięcia woreczka żółciowego musisz stosować ścisłą dietę. Później czas na stopniowe rozszerzanie jadłospisu, by zapewniał wszystkie niezbędne składniki, a jednocześnie nie powodował uciążliwych objawów. Zasady diety pozostają jednak niezmienne. Najważniejsze zasady diety po usunięciu pęcherzyka żółciowego to: Stosuj dietę ubogoresztkową, czyli dietę z ograniczoną podażą błonnika pokarmowego. Wyeliminuj alkohol z diety. Zwracaj szczególną uwagę na świeżość przygotowywanych potraw. Unikaj tłuszczów w diecie. Nawet zdrowe tłuszcze nie są wskazane w nadmiarze. Szczególnie zakazane są smażone potrawy. Możesz dodawać niewielkie ilości masła, oliwy, oleju kokosowego lub specjalnego oleju MCT do potraw, by umożliwić wchłanianie witamin A, D, E, K. Dodawaj je już po przygotowaniu potrawy. Jedz gotowane i obrane warzywa i owoce. Dopiero w 2. etapie diety możesz rozpocząć włączenie surowych owoców i warzyw do diety. Owoce pestkowe możesz przecierać na musy. Unikaj ostrych przypraw, a zamiast tego stosuj świeże zioła i lekkie przyprawy. Jedz przynajmniej 4, a najlepiej 6 posiłków dziennie. Nie doprowadzaj do przejadania się. Wyklucz z diety żółtka jaj, szczególnie w początkowej fazie diety po wycięciu pęcherzyka żółciowego. Po zakończeniu ścisłego etapu diety powoli włączaj inne produkty i obserwuj reakcję swojego organizmu. Ile trwa dieta po usunięciu woreczka żółciowego? Bardzo ścisła dieta po usunięciu woreczka żółciowego trwa ok. 4 tygodni. Po tym czasie można rozpocząć wprowadzanie niektórych produktów, ale dieta po usunięciu woreczka żółciowego w pewnym stopniu będzie trwała całe życie. Po pewnym czasie organizm przyzwyczai się do innego tempa wydzielania żółci, ale fast foody, smażone jedzenie i ogólnie: tłuste potrawy, są przeciwwskazane już na zawsze. Brak woreczka żółciowego to brak umiejętności dobrego trawienia tłuszczu. Już zawsze musisz więc zwracać uwagę na zawartość tłuszczu w potrawach. Najlepiej rozkładać go równomiernie w ciągu dnia. Życie po usunięciu woreczka żółciowego Po operacji usunięcia woreczka żółciowego musisz nauczyć się żyć z nowymi wymaganiami. Przede wszystkim możesz odczuwać uciążliwe objawy po spożyciu tłustych potraw. Żeby zidentyfikować potrawy i produkty, które ci szkodzą, dobrze jest prowadzić dzienniczek żywieniowy. Jest też kilka dyskusyjnych tematów dotyczących diety po cholecystektomii. Jajecznica i jajka po usunięciu woreczka żółciowego Jajka, a w szczególności żółtka jaj są surowo zakazane w kamicy żółciowej, bo powodują tak zwane ataki woreczka żółciowego. To przez zawartość lecytyny. Pobudzają go do skurczów i mogą wzmagać objawy i prowadzić do zapalenia. Po usunięciu woreczka nie masz już kamieni żółciowych. Czy oznacza to, że możesz jeść jajka i jajecznicę? Niestety, szczególnie na początku, dalej musisz ograniczać żółtka w diecie. Po okresie ścisłej diety możesz jednak spróbować wprowadzić jaja do jadłospisu i obserwować reakcję. Rozpocznij od jednego jajka na miękko lub zagęszczenia zupy żółtkiem. Jeśli nie zaobserwujesz żadnej negatywnej reakcji organizmu, możesz po pewnym czasie zjeść jajecznicę. Stosuj się jednak do zasad: Na początku zjedz jajecznicę tylko z jednego jaja. Zrób jajecznicę na parze, nie dodawaj do niej dodatkowego tłuszczu. Zjedz jajecznicę z lekkostrawnym chlebem pszennym. Najbezpieczniejszą formą jajecznicy po wycięciu woreczka żółciowego jest jajecznica z białek. Kiedy kawa po usunięciu woreczka żółciowego? Dla niektórych to nie ścisłe zalecenia dotyczące podaży tłuszczu w diecie po operacji wycięcia woreczka żółciowego, są największym problemem. Bardziej doskwiera im zakaz picia kawy. Na szczęście nie musi trwać on długo. Już 4 tygodnie po usunięciu woreczka żółciowego możesz wypić słabą kawę. Najlepiej zacznij od naprawdę słabej kawy z chudym mlekiem, jest lepiej tolerowana przez układ pokarmowy. Możesz też postawić na kawę zbożową. Czytaj także:Niedoczynność tarczycy dieta - zasady, suplementacja, chudnięcie. Jak obniżyć TSH dietą?Refluks dieta - zasady, jadłospis, tabela produktów zakazanych i polecanychDieta redukcyjna - jadłospis, przepisy, zasady, efekty

dieta przy kamicy żółciowej pdf